کالای گیفن

کالاهای گیفن، کالاهایی هستند که برخلاف انتظار معمول، افزایش قیمت، مصرف‌کنندگان را به خرید بیشتر آن‌ها وادار می‌کند.

در شرایطی که مصرف‌کنندگان به دلیل محدودیت‌های بودجه و کاهش قدرت خرید، تنها به این کالاها تکیه دارند، افزایش قیمت باعث می‌شود تا اثر درآمدی به گونه‌ای قوی‌تر از اثر جانشینی عمل کند؛ به این معنا که با بالا رفتن قیمت، افراد برای جبران کاهش درآمد واقعی خود، به خرید بیشتر این کالا روی می‌آورند.

منابع علمی نشان می‌دهند که این پدیده عمدتا در کالاهای ضروری و پایه رخ می‌دهد که جایگزین مناسبی ندارند و بخش قابل توجهی از هزینه‌های خانوار را تشکیل می‌دهند. در شرایطی که اثر درآمدی بر اثر جانشینی غالب باشد، کالاهای گیفن به خوبی قابل مشاهده‌اند. برای مثال، در برخی مناطق فقیر، افزایش قیمت نان به دلیل نبود گزینه‌های ارزان‌تر ممکن است باعث خرید بیشتر آن شود، که نمونه‌ای از کالای گیفن محسوب می‌شود.

این رفتار مصرفی نتیجه محدودیت‌های بودجه و عدم دسترسی به گزینه‌های جایگزین اقتصادی است که موجب می‌شود افزایش قیمت به جای کاهش تقاضا، مصرف را افزایش دهد.