نظریه جبران ریسک (Risk Compensation Theory) می گوید وقتی برای افراد، ابزار یا شرایط ایمن تری فراهم می شود، معمولا احساس امنیت بیشتری پیدا می کنند و به طور ناخودآگاه رفتارهای پرریسک تری بروز می دهند.
مثل موتورسوارانی که با گذاشتن کلاه ایمنی، سرعت و جسارتشان بیشتر می شود.
یعنی بخشی از اثرِ مثبتِ ابزار و شرایط ایمنی با رفتار پرخطر جبران می شود.
این نظریه، یک پیام مهم برای مدیران ریسک دارد: ایجاد ایمنی فقط با تجهیزات و سیستم ها کامل نمی شود؛ باید رفتار افراد هم مدیریت شود.
در سازمان ها هم همین اتفاق رخ می دهد. وقتی سیستم های پشتیبان، کنترل کیفیت، نرم افزارهای رفع خطا، بیمه یا فرآیندهای حفاظتی اضافه می شوند، کارکنان از سطوح بالایی تا رده های پایین سازمانی، ممکن است با خیال آسوده تر تصمیمات پرخطر بگیرند، چون فکر می کنند ریسک ها پوشش داده شده است. در نتیجه، سطح ریسک دوباره بالا می رود.
برای جلوگیری از این چرخه، مدیریت ریسک باید ترکیبی باشد از:
← ابزارها و سیستم های ایمنی،
← آموزش و فرهنگ سازی تا افراد سازمان بفهمند ایمنی جایگزین احتیاط نیست،
← قواعد و نظارت هوشمند برای هدایت رفتار ایمن.
بنابراین اگر سازمان فقط به تقویت ابزارهای ایمنی تکیه کند، ممکن است نتیجه معکوس بگیرد.
مدیریت ریسک موثر یعنی توجه همزمان به سیستم های ایمنی و رفتار انسان؛ چون واکنش افراد به احساس امنیت، تعیین کننده موفقیت یا ناکامی اقدامات ایمنی است.
𝄃𝄃𝄂𝄂𝄀𝄁𝄃𝄂𝄂𝄃
✍🏻 امیر نیکخواه
💼 مشاور مدیریت و کسبوکار
🤝 هماهنگی مشاوره و آموزش:
📱 واتساپ: 09362638687
📧 ایمیل: me@amirnikkhah.com